Université Faculté de Droit Canonique www.iuscangreg.itCIC1983CCEONormes en dehors des deux CodesRéponses du Siège ApostoliqueDroit particulierDroit propre / statutsSources historiques du droit canoniqueJurisprudenceAccords internationauxSites webLittératurePeriodica de re canonicaBibliografia canonisticaMoteurs de rechercheLinklistSitemapProfesseursProfesseurs connus du 20e siècle
Jurisprudence de la Signature Apostolique en matière contentieuse-administrative
 
 

Tribunal suprême de la Signature apostolique
Sententia definitiva du 23.01.1988, Prot. N. 17648/85 CA


Demandeur Rev.dus X
Défendeur Congregatio pro Institutione Catholica
Objet Amotionis a munere docendi
coram Stickler
Contenu Constare de violatione legis sive in procedendo sive in decernendo.
Notes Cf. L’attività della Santa Sede 1988, p. 1405.
Pars motiva sententiae exarata est die 14 iulii 1990 ad normam art. 123, § 3 Normarum Specialium.
Sources 
?
Legenda
 
Canons du Code de 1983
Tous les canons qui se trovent dans les parties in iure et in facto des décisions sont rapportés dans les sources.
On indique en gras les canons qui font l’objet principal de la décision ou sur lesquels la décision pose un principe d’interprétation.
On indique en italique les canons du Code de 1983 :
- qui n’apparaissent pas dans le texte de la décision mais qui sont traités dans la décision ;
- qui correspondent aux canons du Code de 1917, dont la décision, antérieure à 1983, traite.

Autres sources
Toutes les sources qui se trouvent dans les parties in iure et in facto des décisions sont rapportées.
Codex anno 1917 promulgatus cann. 192 § 3; 199 § 1; 200 § 2; 436; 1357 § 1
1359 § 1  
Lumen gentium n. 37;  
Conferentia Episcoporum Statuum Foederatorum Americae Septentrionalis, The Program of Priestly Formation [die 3 martii 1976 approbatum] n. 227
Arrêts
1. Iustae causae aestimatio, ob quam ad amotionem devenitur, prudenti Ordinarii arbitrio relinquitur, sed servanda est in casu naturalis aequitas (can. 192, § 3).
2. Amotio ab officio docendi in Seminario Episcopo dioecesano competit et non Rectori Seminarii, nisi hic delegatam potestatem ad rem ab Episcopo dioecesano receperit. Approbatio ab Ordinario non est potestatis delegatio, quam probandi onus Rectori incumbit.
2. Episcopus diocesanus ad magistrum in Seminario amovendum – ad servandam aequitatem naturalem – omnes circumstantias accurate perpendere debet et ad hanc amotionem legitime procedere nequit, nisi auditis deputatis coetus pro disciplina seminarii vel illius coetus, de quo in n. 227 “The Program of Priestly Formation”. Nec officit doctrina iuxta quam praefatum consilium non requiritur ad validitaem; nam in casu non agitur de quaestione utrum, necne, actus impugnatus validus sit, sed utrum, necne, legitimus sit.
3. Quoad iustam amotionis causam ratio habenda est sedis vacantis, scilicet an in casu ratio ita gravis et urgens adfuerit ut ne temporanea quidem eiusdem magistri suspensio sufficiens esset, donec novus Episcopus dioecesanus provideret.
4. Item nequit haberi iusta amotionis causa ex divulgatione difficultatum, quibus Seminarium laborabat, extra dioecesim et, quidem etiam apud Exc.mum Legatum et ipsam Sanctam Sedem. Nam christifideles, «facultatem, immo aliquando et officium habent suam sententiam de iis quae bonum Ecclesiae respiciunt declarandi» (Lumen gentium, n. 37) (in casu Seminarium, novo adveniente Episcopo dioecesano atque interveniente competenti Curiae Romanae Dicasterio, clausum est).
1. La valutazione della giusta causa per la rimozione è lasciata al prudente giudizio dell’Ordinario, ma sempre deve essere osservata nel caso la equità naturale (can. 192, § 3).
2. La rimozione dall’ufficio di docente in Seminario compete al vescovo diocesano e non al rettore del Seminario, a meno che questi abbia ricevuta dal vescovo diocesano la potestà delegata. L’approvazione dell’Ordinario non costituisce la delega della potestà, la cui prova incombe al rettore.
3. Il vescovo diocesano per rimuovere un insegnante in seminario – per osservare l’equità naturale – deve soppesare accuratamente tutte le circostanze e non può procedere alla rimozione se non dopo aver ascoltato i membri del gruppo per la disciplina del seminario o del gruppo di cui al n. 227 del documento “The Program of Priestly Formation”. Né è di ostacolo la dottrina secondo la quale il menzionato ascolto non si richiede per la validità; infatti nel caso non si tratta della questione se l’atto impugnato sia o no valido, ma se sia o no legittimo.
4. Quanto alla giusta causa della rimozione si deve tener conto della sede vacante, ossia se nel caso vi sia stata una ragione grave e urgente per la quale non fosse sufficiente una provvisoria sospensione del medesimo insegnante, finché il nuovo vescovo diocesano provvedesse.
5. E così pure non si può avere giusta causa di rimozione per il fatto che le difficoltà delle quali il seminario soffriva siano state divulgate fuori diocesi, e pure appunto anche presso l’Ecc.mo Legato e la stessa Santa Sede. Infatti i fedeli «hanno il diritto, anzi anche il dovere di far conoscere il loro parere su ciò che riguarda il bene della Chiesa» (Lumen gentium, n. 37) (nel caso il seminario alla venuta del nuovo vescovo diocesano e con l’intervento del competente Dicastero della Curia Romana fu chiuso).

Auteur des arrêts (en latin) et de la traduction italienne : © G. Paolo Montini